Als Preventiedeskundige hoor ik het steeds vaker in gesprekken met jongeren: “Ik weet dat vapen slechter is dan roken, maar toch blijf ik het doen.” Hoe komt het dat het voor jongeren extra lastig is om hiermee te stoppen?

Het antwoord ligt in de ontwikkeling van het brein. Rond de leeftijd van 14 jaar groeien de emotionele hersengebieden sneller dan de rationele gebieden. Dit betekent dat jongeren nog niet altijd de gevolgen van hun keuzes overzien. De invloed van leeftijdsgenoten en de behoefte om zelf ervaringen op te doen wegen zwaarder dan de kennis dat iets schadelijk is. Ze zeggen vaak: “Ik weet wel dat het slecht is”, maar als je doorvraagt over hun ervaringen, kunnen ze vaak niet precies uitleggen wat er dan schadelijk aan is. Daarom kan het effectiever zijn om niet alleen te praten over de risico’s op de lange termijn, maar juist ook over de directe gevolgen van vapen.

Bij roken zijn de lange termijngevolgen al lang bekend, maar bij vapen weten we nog niet precies wat de effecten op de lange termijn zijn. Wat we wél weten, is dat vapen al op korte termijn negatieve gevolgen heeft. Het kan leiden tot concentratieproblemen, leerachterstanden en moeite met het nemen van beslissingen. Daarnaast kan het de longblaasjes beschadigen, waardoor sporten moeilijker wordt. Nicotinegebruik kan bovendien lichamelijke klachten veroorzaken, zoals hartkloppingen, duizeligheid en een verhoogde bloeddruk.

Opvallend genoeg hoor ik dat sommige zelfs al klachten ervaren. Veel jongeren willen dan ook minderen of stoppen, maar dat blijkt lastig. Vapes zijn makkelijk te krijgen en als je in de pauze naar buiten gaat, is er altijd wel iemand met een vape op zak. De noodzaak om er nu zelf mee te stoppen is laag. Net als bij volwassenen, geldt ook voor jongeren dat stoppen met vapen of roken veel makkelijker gaat met ondersteuning – de slagingskans ligt dan zelfs tien keer hoger.

Als ouder kunt u helpen door niet alleen te praten over de korte termijn risico’s, maar ook over de redenen waarom uw kind vapet of rookt. Door te vragen naar hun ervaringen en hen te informeren over de directe gevolgen, zoals concentratieproblemen en verslaving, helpt u hen bewuster keuzes te maken. Ook kunt u ondersteuning bieden door hen in contact te brengen met hulpverleningsinitiatieven. Kijk voor meer informatie op: www.puberenco.nl/voor-ouders. Mocht u behoefte hebben aan meer ondersteuning, dan kunt u ook contact met ons opnemen via preventie@youz.nl.